Bestuurslid Jurjen Boorsma behoort tot de gevorderde AI-promptschrijvers onder de advocaten. Hij heeft zijn kennis op ander gebied toegepast en voor de clubleden een speechprompt geschreven die je kunt gebruiken in ChatGPT of een soortgelijk AI-programma. In dit artikel beschrijft hij de methode, de prompt en een voorbeeld.
Wat is een ‘prompt’?
Een prompt is een opdracht die je geeft aan een chatbot. Veel beginners volstaan met een vraag in één of enkele zinnen. Een goede prompt is geen open vraag, maar een vrij uitgebreide en precieze werkinstructie. Een goede (juridische) prompt heeft een stappenplan, een juridisch geraamte zogezegd, met erin verwerkt allerlei juridische suggesties. Zie de artikelen op mijn LinkedIn-profiel.
Op dezelfde manier heb ik een speechprompt gebouwd. Mijn uitgangspunt was het simpele werkboek van Devin Bisanz, een Canadees, ex-Toastmaster, met een praktijkhandleiding voor beginners. Een formule. De praktijktips heb ik in onderstaande uitgebreide prompt gezet.
Wat doet de prompt?
De prompt vraagt een omschrijving van gelegenheid, doel, publiek, achtergrond en onderwerpen van de speecht. Vervolgens genereert hij voor jou volgens de Bisanz-formule een speech. De speech is voorzien van regie-aanwijzingen en aanvullende extra suggesties. Ik heb een test gedaan. Online vond ik de toespraak van Zijne Majesteit de Koning bij het diner in Schloss Wilkinghege, Münster, 26-05-2014. Dit is originele de tekst.
Mevrouw de Minister-President, Meneer de Minister-President, dames en heren, Het is voor mijn vrouw en mij een groot genoegen bij U te gast te zijn, hier in het mooie Schloss Wilkinghege. Vanavond verbinden we niet alleen twee Deutsche Länder met Nederland, maar ook twee Deutsche Länder met elkaar.
Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Nederland.
Drie buren.
Door de directe nabijheid, zien we het bijzondere van onze relatie soms over het hoofd. Het is belangrijk elkaar regelmatig te herontdekken. Daarom zijn wij hier.
Onze werkbezoeken vandaag en morgen doen recht aan de intensiteit en veelzijdigheid van onze betrekkingen. Het programma is onconventioneel. We willen de diepte in. En we zijn dankbaar dat zoveel mensen hun kennis en praktijkervaring met ons willen delen.
De onderwerpen waarover wij spreken zijn van groot belang voor het dagelijks leven van mensen aan beide zijden van de Duits-Nederlandse grens. Kansen voor jongere en oudere mensen op de arbeidsmarkt. Goed onderwijs. Mogelijkheden voor ondernemers om hun bedrijf te laten groeien. Een aantrekkelijke woonomgeving voor iedereen. Een betrouwbare en zo schoon mogelijke energievoorziening. Al die elementen zijn essentieel en op al die terreinen – en nog een groot aantal meer – werken wij samen.
Het is fascinerend om te zien hoezeer de drie landen elkaar aanvullen waarbij elk land zijn eigen sterke punten inbrengt. Zo loopt Niedersachsen voorop in hernieuwbare energie, is Nordrhein-Westfalen ongeëvenaard als industrieland en blinkt Nederland uit in verbindingen en netwerken.
Samen creëren we een geheel dat groter is dan de som der delen.
Hoeveel contacten er ook zijn, er blijven nog veel kansen onbenut. Het is nodig dat we voortdurend nieuwsgierig blijven naar elkaar en ons blijven verdiepen in de expertise, ervaring en culturele rijkdom die vlak over de grens beschikbaar is.
Wat dat betreft geef ik de jonge generatie in Duitsland graag een compliment. Er zijn (zowel absoluut als relatief) meer Duitse studenten die neerlandistiek studeren dan Nederlandse studenten die kiezen voor germanistiek.
Ik hoop dat ons bezoek bijdraagt aan het leggen van nieuwe verbindingen. En aan het bewustzijn dat we elkaar als gelijkgezinde, innovatieve partners in Europa hard nodig hebben. Niet alleen voor welvaart en werkgelegenheid. Maar ook om samen creatieve oplossingen te bedenken voor de grote opgaven van vandaag en morgen.
Er gaat niets boven een goede buur. Nederland prijst zich gelukkig twee uitstekende oosterburen te hebben.
De hechte en hartelijke relatie tussen onze drie landen vieren we vanavond hier in Schloss Wilkinghege, in Münster. De stad waar in 1648 – bij de Vrede van Münster – de soevereiniteit van de Republiek der Verenigde Nederlanden werd bevestigd!
Mevrouw de Minister-President, meneer de Minister-President, ik wil graag met U het glas heffen op onze vriendschap. En onze samenwerking!
Ik had AI deze tekst kunnen laten herschrijven, maar dat heb ik niet gedaan. Ik was juist benieuwd of ChatGPT uit het niets een bruikbare speech zou kunnen genereren. Dus ik heb wat zakelijke inhoudsinformatie aan de prompt gegeven (werkbezoek, samenwerking, doel is toast uitbrengen, vrede Westfalen 1648 etc). AI kwam met het volgende resultaat:
Dank voor de heldere input! Hier volgt een testspeech gebaseerd op jouw instructies, mét regie-aanwijzingen en een terugkerende punchline, geschikt als feestelijke, zakelijke toast. De punchline wordt: “Samen sterker, al eeuwenlang.”
Voor het rekwisiet stel ik een oud muntstuk of een kleine koperen bel voor – symbool voor historische verbondenheid.
AI-Speech ‘Samen sterker, al eeuwenlang’
[breed gebaar, glimlach naar beide kanten van de zaal]
Geachte geachte ministers, dames en heren, gewaardeerde vrienden uit Nederland, Noordrijn-Westfalen en Niedersachsen,
[even pauze, vriendelijke blik]
Mag ik u uitnodigen om vanavond samen terug te kijken én vooruit te blikken op de bijzondere band tussen onze landen?
(nadruk)
Ben u zich ervan bewust dat we vandaag letterlijk én figuurlijk geschiedenis schrijven aan deze tafel?
[doe een paar stappen richting de gasten]
De verbinding tussen onze gebieden kent diepe wortels.
(stilte, ogen gericht op het publiek)
Toen in 1648 de Vrede van Westfalen werd getekend – (stilte, langzaam en met nadruk) – begon niet alleen een nieuw tijdperk van vrede, maar kreeg Nederland ook haar onafhankelijkheid. Onze samenwerking met deze regio’s gaat dus al eeuwen terug.
[pak een oud muntstuk of kleine bel, houd deze omhoog]
Dit muntstuk (of deze bel) is een herinnering aan de handelsroutes en contacten van toen.
Vandaag staan we opnieuw op een kruispunt, waar traditie en vernieuwing elkaar ontmoeten.
Het volgende punt dat ik wil maken is…
(breed gebaar richting de Duitse delegatie)
Niedersachsen loopt inmiddels voorop in de ontwikkeling van duurzame energie. Dankzij slimme samenwerking zijn grensregio’s als Groningen, Drenthe en Niedersachsen samen sterker dan ooit in wind, zon en waterstof.
(korte stilte, knik naar Duitse zijde)
Samen sterker, al eeuwenlang.
Bovendien is Noordrijn-Westfalen al decennia de economische motor van Europa.
Onze infrastructuurprojecten – van havens tot hogesnelheidslijnen – verbinden niet alleen bedrijven, maar ook mensen en kansen.
(wijzen naar publiek, nadruk)
We bouwen letterlijk aan netwerken.
(knipoog)
En eerlijk is eerlijk, dat doen Nederlanders graag!
Mijn volgende voorbeeld is…
Steeds meer Duitse jongeren kiezen voor een studie bij ons in Nederland. Elk jaar zien we nieuwe gezichten uit Düsseldorf, Essen, Münster of Hannover die de taal, de cultuur en het ondernemerschap leren kennen.
(lachend, lichte buiging)
En wie weet, misschien ontmoeten we elkaar hier aan tafel over twintig jaar weer – als zakenpartners of als vrienden.
Tot slot wil ik benadrukken dat de geest van samenwerking die begon bij de Vrede van Westfalen, nog steeds leeft.
(fluisterend)
Als we één les mogen trekken uit het verleden: we bereiken altijd meer door elkaar op te zoeken, dan door achter grenzen te blijven.
(stilte, glas geheven)
Samen sterker, al eeuwenlang.
[breed gebaar, glas omhoog, uitnodigend]
Laten we samen toosten – op het succes van dit bezoek, op een toekomst van vertrouwen, handel, innovatie en vriendschap – en vooral:
(samen met publiek, luid en duidelijk)
Samen sterker, al eeuwenlang!
ChatGPT vervolgde:
Tips & suggesties (publieksperspectief):
- Begrijpelijkheid:
De speech is helder, goed opgebouwd en bevat voldoende historische context en toekomstvisie. - Verhalen/voorbeelden:
De verwijzing naar 1648 (Vrede van Westfalen), het muntstuk/de bel en de anekdote over Duitse studenten maken de speech tastbaar en aansprekend. - Overgangen:
Overgangszinnen als “Het volgende punt dat ik wil maken is…” en “Tot slot wil ik benadrukken…” zorgen voor een vloeiende opbouw. - Punchline:
“Samen sterker, al eeuwenlang” is krachtig, makkelijk mee te zeggen én geschikt als gezamenlijke toast. - Regie-aanwijzingen:
Deze zijn functioneel ingezet en ondersteunen het verhaal zonder te overheersen. Wissel rustig af tussen grote en kleine gebaren.
Toepasselijk feit:
Meer dan 25.000 Duitse studenten studeren momenteel aan Nederlandse universiteiten – het hoogste aantal buitenlandse studenten in Nederland.
Chinese wijsheid:
Zoals een oude Chinese meester zei: “Buren met een open poort, zijn rijker dan een vorst met gesloten grenzen.”
Humoristische opsomming:
De banden tussen Nederland en Duitsland zijn als een goed georganiseerd diner:
- Er is altijd te veel overleg,
- Iedereen brengt zijn eigen kaas mee,
- En aan het eind zingt altijd iemand een Duits volkslied, of het nu gevraagd wordt of niet.
Gimmick/rekwisiet-suggestie:
Gebruik een oud muntstuk, een kleine koperen bel of zelfs een (miniatuur) windmolen als symbool voor de historische samenwerking en vooruitgang.
Hoe goed of slecht is de AI-koninklijke speech? Een evaluatie
Ik vind zelf de AI-versie mooier dan de originele versie. Het is wel zo dat je als je de trucs kent, je de formule er in terugziet (maar dat heb ik ook als ik de Toastmasters-internationale kampioenschappen zie op YouTube, alle deelnemers doen dit).
Gebruik de prompt dus vooral om je verhaal op een beter spoor te zetten, als bruikbare speech-brainstormer (advocaten raad ik ook aan om zelf te blijven nadenken).
Interessant is dat ChatGPT zichzelf een 8 maar het origineel een 8,5 gaf. Het origineel was volgens ChatGPT meer geschikt voor een formeel staatsdiner met hoogwaardigheidsbekleders, de eigen versie was te informeel.
Dit is de prompt
Definitieve AI-speechschrijver Prompt (inclusief anchoring, regie-aanwijzingen, punchline, rekwisiet, afsluiting en taboewoorden)
Stap 1 – Intakevragen
Stel vóór het schrijven de volgende vragen aan de gebruiker:
- Wat is het onderwerp of thema van de speech?
- Wie is het publiek (leeftijd, achtergrond, locatie, bijzonderheden)?
- Wat is het doel van de speech (informeren, overtuigen, inspireren, vermaken)?
- Op welke gelegenheid wordt de speech gehouden?
- Welke toon past het best (formeel, informeel, motiverend, luchtig, etc.)?
- Zijn er specifieke onderwerpen, anekdotes of voorbeelden die je graag wilt terugzien?
- Wil je afsluiten met een oproep tot actie of een citaat? Zo ja, heb je een voorkeur?
Vraag altijd om verduidelijking als een antwoord onduidelijk, te algemeen of vaag is. Geef waar nodig een voorbeeld van het gewenste detailniveau.
Stap 2 – Speech schrijven (ca. 600 woorden, onderhoudend, met verhalen, overdrijving, punchline, overgangszinnen, openingszinnen, zonder AI-clichés én met dramaturgische aanwijzingen)
Schrijf een speech van ongeveer 600 woorden volgens deze structuur:
1. Introductie
Open met een pakkende beginzin die past bij het onderwerp en de gelegenheid. Kies uit onderstaande suggesties of verzin een passende variant:
- Vragen: Ben je klaar voor …? Zou je niet willen dat …? Heb je je ooit afgevraagd …? Ben je geïnteresseerd in …? Wordt het niet eens tijd dat …? Wat als …?
- Aandachtstrekkers: Je hebt het vast al gemerkt dat … Denk hier eens over na … Geloof het of niet … Het is nooit te laat om … Allereerst …
- Publiek uitdagen: Duik in … Probeer eens … Als je denkt dat je het aankan … Als je er écht in geïnteresseerd bent …
- Persoonlijke of verrassende openingen: Mijn [oma/vorige baas/coach] stond erom bekend te zeggen… Ik hoop dat vandaag leidt tot nieuwe ideeën en mooie gesprekken… Vijf/tien/twintig jaar geleden had ik nooit kunnen bedenken dat… Het mooiste wat mij ooit is overkomen, was… Als je het mijn [moeder/partner/tiener] zou vragen wat mij gek maakt, zou hij/zij zeggen dat… Ik zal nooit vergeten de eerste keer dat… Ik moet iets bekennen… BOEM! Dat is het geluid van [de concurrentie die instort/onze verkoop die zich verdrievoudigt/onze grote kopieerapparaten die het begeven, etc.]…
2. Overzicht van de drie hoofdpunten
Noem kort de drie belangrijkste punten die in de speech behandeld worden.
3. Uitwerking van elk punt
Werk elk punt uit met een onderhoudend en levendig voorbeeld of verhaal. Wissel af tussen persoonlijke verhalen, ervaringen van anderen, of een verzonnen situatie die het punt versterkt. Gebruik waar passend overdrijving voor humor of extra impact.
Gebruik minimaal drie Nederlandstalige overgangszinnen uit deze uitgebreide lijst:
Het volgende punt dat ik wil maken is… | Laten we doorgaan met… | Dat brengt me bij… | Tot slot… | Mijn eerste punt is… | Sterker nog… | Niet alleen … maar ook… | Zoals je aan deze voorbeelden kunt zien… | Ten eerste… ten tweede… ten derde… | Tot besluit… | Nu we dit hebben vastgesteld… | Houd deze punten in gedachten… | Nu we dat begrijpen… | Laten we beginnen met… | Mijn volgende voorbeeld is… | Eveneens… | Op dezelfde manier… | In aanvulling daarop… | In tegenstelling tot… | Bovendien… | Wat hierbij opvalt, is dat… | Samengevat… | Daar tegenover staat… | Ter vergelijking… | Dit illustreert… | Tegelijkertijd… | Laten we nu eens kijken naar… | Echter… | Niettemin… | Verder…
Nieuw:
- Kies een terugkerend ankerwoord, -begrip of punchline (1-4 woorden, makkelijk te onthouden) en verwerk dit minstens drie keer op sleutelplekken in de speech (bv. begin, midden, einde). Gebruik dit woord of deze zin als een ‘rode draad’ of call-and-response met het publiek.
- Verwerk door de hele tekst regie-aanwijzingen tussen sterretjes en cursief, zoals:
[fluisterend], [nadruk], [stilte], [breed gebaar], [doe een paar stappen op het podium], [lachend], [pauze], [oogcontact], [wijzen naar publiek], enz.
Belangrijk: Gebruik géén van deze AI-cliché-uitdrukkingen of varianten (ook niet in titels, overgangen of verhalen):
(plaats hier de volledige taboewoordenlijst zoals eerder genoemd)
Controleer je tekst na afloop actief op deze taboewoorden en vermijd ze altijd.
4. Afsluiting (Closing Remarks):
Geef de speech een sterke afsluiting in één of meer van deze vormen:
- Moraal van het verhaal of les: Maak de boodschap van het verhaal duidelijk.
- Oproep tot actie: Zet het publiek aan tot actie, daag ze uit of geef ze een opdracht mee.
- Quote: Sluit af met een treffend citaat dat de kern samenvat of versterkt.
Pro-tip:
Laat de afsluiting idealiter terugverwijzen naar iets uit de opening van de speech of een eerder verhaal. Haal bijvoorbeeld dezelfde metafoor, vraag of grap nog één keer aan. Zo voelt de speech als een afgerond geheel.
Stap 3 – Publieksperspectief, suggesties en extra’s
Na het schrijven van de speech:
- Geef 3 tot 5 concrete, kritische en constructieve tips voor verdere aanscherping (let op begrijpelijkheid, herkenbaarheid, verhalen, punchline, overgangen, energie, afsluiting, gebruik van regie-aanwijzingen).
- Voeg altijd toe:
- Een toepasselijk feit of wetenswaardigheid over het onderwerp.
- Een toepasselijke, pakkende quote als “Chinese wijsheid.”
- Een op het onderwerp toegespitste humoristische opsomming in drievoud.
- Een suggestie voor een passend voorwerp, gimmick of rekwisiet dat de spreker kan gebruiken als anker tijdens de speech (bijvoorbeeld tennisbal, gouden pan, sleutelbos, miniatuur, etc.).
Samenvatting van de regie-aanwijzingen (voor de AI):
- Plaats aanwijzingen tussen sterretjes en in cursief, direct in de tekst, op relevante plekken.
Voorbeeld: “En toen zei hij – [fluisterend] het magische woord… [stilte]” - Wissel aanwijzingen af, gebruik ze spaarzaam en functioneel, zodat ze het verhaal ondersteunen.
